ENDÜSTRİYEL TASARIM TESCİLİ

Tasarım ürünlerde yenilik ve farklılık yaratır; işlevsel ve görsel yenilik sağlar. Tasarım korumasında, iki veya üç boyutlu ürünlerin bütünü veya parçasıyla ilgili dış görünüm dikkate alınır.

Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.

Tasarımların korunabilmesi için öncelikle “tasarım” ve “ürün” tanımlarına uyması gerekmektedir.

 

ÜRÜN NEDİR ?

 

Ürün, bilgisayar programları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder.

 

TASARIM NEDİR ?

 

Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.

 

TASARIM KORUMASI NASIL ELDE EDİLİR?

 

Tasarımlar, Kuruma başvuru yapılarak tescil edilmiş olması halinde “tescilli tasarım”, ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuş olması halinde başvuru sahibinin tercihine bağlı olarak “tescilsiz tasarım” olarak korunur. Bir tasarım yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını taşıması halinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunuyla sağlanan haklardan yararlanır.

 

KORUMA KRİTERLERİ NELERDİR?

Yenilik: Bir tasarımın aynısının, “tescilli tasarım” için başvuru veya rüçhan tarihinden önce; “tescilsiz tasarım” için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce; dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olmasını ifade eder. Ayırt edici nitelik: Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile “tescilli tasarım” için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, “tescilsiz tasarım” için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,N kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim arasında bir farklılık olmasını ifade eder.

 

KORUMA KAPSAMI DIŞINDA TUTULAN TASARIMLAR NELERDİR?

• Tasarım ve ürün tanımına uygun olmayan tasarımlar,
• Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlar,
• Kamu düzeni veya genel ahlaka aykırı tasarımlar,
• Ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri olan tasarımlar,
• Tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün, başka bir ürüne mekanik olarak monte edilmesi veya bağlanması için belirli biçim ve boyutlarda üretilmesi zorunlu olan tasarımlar,
• Hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dini, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren tasarımlar koruma kapsamı dışındadır.

 

TASARIMLAR KAÇ YIL SÜREYLE KORUMA ALTINA ALINIR ?

Tescilli tasarımların koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 5 yıldır. Koruma süresi, tescilin beşer yıllık dönemler halinde yenilenmesi suretiyle 25 yıla kadar uzatılabilir.  Tescilsiz tasarımların koruma süresi ise, koruma talep edilen tasarımın Türkiye’de kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren 3 yıldır.

 

TÜRKİYE’DE TESCİL EDİLMİŞ BİR TASARIM, TÜM DÜNYADA KORUNUR MU?

Tasarım tescili, başvuru sahiplerine ulusal bir koruma sağlamaktadır. Türkiye’de tescil edilmiş bir tasarım sadece Türkiye sınırları içerisinde korunur.

Tasarımın birden fazla ülkede korunması isteniyorsa, korunma istenen ülkelerin ofislerine ayrı ayrı tasarım tescil başvurusu yapılması gerekir. Ancak her ülke ofisine ayrı ayrı başvuru yapılması; farklı başvuru prosedürleri ve farklı dil kullanımı gibi sorunları beraberinde getirdiği görülmüş ve yapılacak tek bir başvuru ile birden fazla ülkede tasarımın tescil edilmesini sağlayan sistemler oluşturulmuştur. Bu kapsamda Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) aracılığıyla uluslararası tasarım tescil başvurusu yapılabilir.