BİLGİSAYAR PROGRAMLARI VE YAZILIMLARIN TESCİLİ

Telif haklarının koruma altına aldığı bir diğer sektör ise yazılım ve bilişim sektörü ve ürünleridir. Bilgisayar programları 846 sayılı kanuna göre İlim ve edebiyat eseri olarak korunmaktadır. Yazılımlar dahil olmak üzere eserler meydana getirildiği andan itibaren başlayan otomatik bir korumadan yararlanır. Korumanın başlaması için yazılımın herhangi bir kuruma kaydettirilmesine ya da onaylatılmasına gerek yoktur. Bununla birlikte eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğünce hak sahiplerinin talebi üzerine kayıt ve tescil edilmesi mümkündür. Yazılımların hak sahiplerinin izni olmaksızın kullanımı halinde 5846 sayılı kanun kapsamında hukuk ve Ceza davalarının açılması mümkün bulunmaktadır.

FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU’ na göre mali haklara tecavüz başlığı altında bilgisayar programları ve veri tabanları tescili alan firma veya şahıslara tanınan hukuki haklar aşağıdadır;

 

1. Aralarında mevcut bir sözleşme olmasına rağmen bu sözleşme hükümlerine aykırı olarak bir eser veya işlenmelerinin kendi tarafından çoğaltılmış nüshalarını satan veya dağıtan kişiler hakkında, üç aydan iki yıla kadar hapis veya onmilyar liradan ellimilyar liraya kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden,
2. Hak sahibinin izni olmaksızın bir eseri ve çoğaltılmış nüshalarını, bu Kanunun 81 inci maddesinin yedinci fıkrasında sayılan yerlerde satan kişiler hakkında üç aydan iki yıla kadar hapis veya beşmilyar liradan ellimilyar liraya kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden,
3. Hak sahibinin izni olmaksızın;

• Bir eseri herhangi bir şekilde işleyen
• Bir eseri herhangi bir şekilde çoğaltan,Bir eseri herhangi bir şekilde yayan,
• Bir eserin nüshalarını yasal veya yasal olmayan yollardan ülkeye sokan ve her ne şekilde olursa olsun ticaret konusu yapan,
• Eseri topluma açık yerlerde gösteren veya temsil eden, bu gösterimi düzenleyen veya dijital iletim de dahil olmak üzere her nevi işaret, ses ve/veya görüntü iletimine yarayan araçlarla yayan veya yayımına aracılık eden

Kişiler hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis veya ellimilyar liradan yüzellimilyar liraya kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden hükmolunur. 

 

Yazılımların isteğe bağlı kayıt ve tescili mali ve manevi hakların ihlal edilmemesi, hak sahiplerinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlaması amacıyla kaynak kodu ya da nesne kodu halinde meydana getirilmiş yazılımların Kültür ve Turizm Bakanlığı telif hakları Genel Müdürlüğü nezdinde kayıt ve tescil edilmesi mümkündür. Ayrıca bir sonraki aşamada bilgisayar programı sonucunu doğurmak koşuluyla, sahibinin hususiyetini taşıyan hazırlık tasarımları da ilim ve edebiyat eseri olarak kayıt ve tescil edebilir. Kayıt ve tescil belgesi, bilgisayar programını oluşturan kodların bir bölümünün veya tamamının ihtilaf konusu olması halinde eseri sahibi veya hak sahibinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlamaktadır. Eser hak sahiplerinin başvurusu üzerine beyana dayalı olarak gerçekleştirilen bu işlem hak kurucu etkiye sahip değildir. Yalnızca ispat kolaylığı sağlamaktadır. Hukuki uyuşmazlıkta yazılı delil başlangıcı olarak kullanılabilir. Bakanlık tarafından başvuru işleminin onaylanmasının ardından sisteme yüklenen ve bilgisayar programını kodlarını içeren dosya zaman damgası ile damgalanır ve ardından imza taşıyan kayıt ve tescil belgesi üretilir. Üretilen bu belge başvuru sahibi tarafından başvuru için kullanılan sistem üzerinde dijital olarak temin edilir.